به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، نشست خبری دومین همایش ملی «دین، فرهنگ و رسانه‌های نوین؛ با تأکید بر حوزه مخاطبان/ کاربران» روز یکشنبه، سوم آبان‌ماه ۱۴۰۵، در دانشکده صدا و سیمای قم (دین و رسانه) برگزار شد.
دکتر کمال اکبری رئیس دانشکده دین و رسانه و دبیر همایش ملی «دین، فرهنگ و رسانه‌های نوین» در این نشست با تشریح روند فعالیت دبیرخانه همایش اظهار کرد: دبیرخانه دومین دوره این رویداد از سال ۱۴۰۴ فعالیت خود را آغاز کرد و هم‌زمان با اعلام محورهای علمی، زمینه مشارکت مراکز علمی، آموزشی، فرهنگی و اجرایی کشور در برگزاری آن فراهم شد.
وی افزود: دانشگاه‌ها و مراکز پژوهشی متعددی برای همکاری با این همایش اعلام آمادگی کرده‌اند و تاکنون در برگزاری پیش‌نشست‌های علمی و کمک به اجرای برنامه‌های همایش مشارکت داشته‌اند.
دبیر همایش با اشاره به استقبال پژوهشگران و استادان از این رویداد گفت: تاکنون ۴۴۲ چکیده مقاله و ۱۷۴ مقاله کامل به دبیرخانه رسیده است و فرصت دریافت سایر مقالات تا بیستم آبان ماه ادامه دارد.
امکان ارسال مقاله بدون ارائه قبلی چکیده
اکبری با تأکید بر اینکه ارسال مقاله کامل به ارائه قبلی چکیده وابسته نیست، بیان کرد: هم پژوهشگرانی که پیش‌تر چکیده مقاله خود را ارسال کرده‌اند و هم افرادی که تاکنون چکیده‌ای نفرستاده‌اند، می‌توانند تا پایان مهلت تعیین‌شده، مقاله کامل خود را به دبیرخانه ارائه کنند.
وی درباره تفاوت این دو شیوه ارسال اثر توضیح داد: دریافت و بررسی اولیه چکیده‌ها این فرصت را فراهم می‌کند که دبیرخانه پیشنهادهای اصلاحی خود را به نویسندگان منتقل کند و پژوهشگران با آگاهی بیشتری، تدوین مقاله را ادامه دهند؛ اما در ارسال هم‌زمان چکیده و مقاله کامل، فرصت کمتری برای اعمال نظرهای اصلاحی و بازنگری باقی می‌ماند.
رئیس دانشکده دین و رسانه تصریح کرد: چنانچه مقاله‌ای که بدون ارسال قبلی چکیده ارائه شده است، در فرایند داوری پذیرفته شود، همانند سایر آثار در چارچوب برنامه‌های علمی همایش مورد استفاده قرار خواهد گرفت.
تمرکز دوره دوم بر مخاطبان و کاربران رسانه
اکبری در پاسخ به سؤال خبرنگار حوزه در تشریح تفاوت رویکرد دو دوره همایش، بر تخصصی‌تر شدن مباحث در دوره دوم تأکید کرد و گفت: دوره نخست با هدف تولید ادبیات نظری و پاسخگویی به پرسش‌های مطرح در محورهای همایش برگزار شد و در دوره دوم، مخاطبان و کاربران به عنوان یکی از ارکان اصلی نظام ارتباطی و رسانه‌ای، کانون بررسی‌های علمی قرار گرفته‌اند.
رئیس دانشکده دین و رسانه افزود: بر این اساس، محورهای مختلف همایش از منظر ارتباط با مخاطب و کاربر بررسی می‌شوند؛ موضوعی که هم در رسانه‌های نوین و هم در رسانه‌های پخش‌محور مانند رادیو و تلویزیون، از جایگاهی اساسی برخوردار است.
«رسانه و جنگ»؛ بخش ویژه همایش
اکبری همچنین از پیش‌بینی بخش ویژه «رسانه و جنگ» در دومین دوره همایش خبر داد و گفت: امیدواریم در این بخش، علاوه بر مقالات علمی پژوهشگران، از جستارهای مرتبط نیز بهره‌مند شویم و دستاوردهای آن در اختیار جامعه علمی، رسانه‌های کشور و فعالان حوزه سیاست‌گذاری رسانه‌ای قرار گیرد.
وی با بیان اینکه کشور در میانه جنگی تحمیل‌شده از سوی دشمنان قرار دارد، اظهار کرد: جنگی که امروز با آن مواجه هستیم، جنگی تمام‌عیار و ترکیبی است که ابعاد شناختی و رسانه‌ای نیز دارد و حوزه رسانه یکی از عرصه‌های مهم آن به شمار می‌رود.
دبیر همایش افزود: چنین رویدادهایی می‌توانند ظرفیت جامعه علمی کشور را برای تبیین مسائل نوظهور به میدان بیاورند و به مردم و مسئولان در شناخت و تحلیل ابعاد رسانه‌ای این جنگ کمک کنند.
وی همچنین بر ضرورت فراتر رفتن دستاوردهای علمی همایش از سطح ملی تأکید کرد و انتقال مباحث علمی و پیام‌های مرتبط به عرصه بین‌المللی را از ظرفیت‌های این رویداد دانست.
اکبری استقبال از همایش و تداوم فعالیت‌های پژوهشی را نشانه پویایی جامعه علمی کشور عنوان کرد و گفت: حضور پژوهشگران و استمرار فعالیت‌های علمی نشان می‌دهد جامعه دانشگاهی و پژوهشی، حتی در شرایط جنگ نیز با قدرت به کار خود ادامه می‌دهد و هم‌پای رزمندگان در حفاظت از کشور نقش‌آفرینی می‌کند.
۲۰ آبان؛ آخرین فرصت ارسال آثار
در ادامه این نشست، دکتر زارعی، دبیر اجرایی همایش، با اشاره به تمدید مهلت ارسال مقالات از پایان مهرماه به بیستم آبان ماه گفت: با توجه به فاصله محدود باقی‌مانده تا زمان برگزاری همایش، این آخرین تمدید مهلت ارسال آثار خواهد بود و پژوهشگران باید مقالات خود را تا این تاریخ به دبیرخانه ارائه کنند.
وی تأکید کرد: پژوهشگران و مراکز پژوهشی که تاکنون در فراخوان مشارکت نکرده‌اند یا چکیده‌ای نفرستاده‌اند نیز امکان ارسال مقاله دارند و پذیرش مقاله، منوط به ارسال یا پذیرش قبلی چکیده نیست.
زارعی با تشریح ساز و کار ارزیابی آثار افزود: فرایند داوری مقالات کامل از داوری چکیده‌ها مستقل است و مقالات در مرحله‌ای جداگانه و توسط داوران دیگری بررسی می‌شوند.
دبیر اجرایی همایش خاطرنشان کرد: دبیرخانه به صورت مستمر در دانشکده دین و رسانه فعال است و از طریق وب‌سایت و شبکه‌های اجتماعی نیز دریافت آثار و پاسخگویی به پژوهشگران را پیگیری می‌کند.
برگزاری دو روزه همایش در اواخر آذرماه
زارعی درباره زمان برگزاری این رویداد گفت: برگزاری همایش برای اواخر آذرماه و در حدود بیست و پنجم این ماه، به مدت دو روز در نظر گرفته شده است؛ با این حال، تاریخ دقیق و جزئیات برنامه‌ها در اطلاعیه‌های بعدی اعلام خواهد شد.
وی افزود: در صورت پیش رفتن امور مطابق برنامه‌ریزی، نتایج داوری مقالات اوایل آذرماه اعلام می‌شود و آثار برگزیده در جریان برگزاری همایش ارائه خواهند شد.
دبیر اجرایی همایش، برگزاری نشست‌های علمی و پنل‌های تخصصی، برنامه‌های افتتاحیه و اختتامیه و ارائه مقالات منتخب را از بخش‌های پیش‌بینی‌شده این رویداد برشمرد و گفت: کتاب‌ها و مجموعه آثار مرتبط با موضوع همایش نیز در دست تدوین است که برای رونمایی از آن‌ها در روزهای برگزاری برنامه‌ریزی شده است.
گفتنی است؛ پژوهشگران برای دریافت اطلاعات بیشتر و ارتباط با دبیرخانه دومین همایش ملی «دین، فرهنگ و رسانه‌های نوین»، مستقر در دانشکده دین و رسانه قم، می‌توانند با شماره تلفن ۰۲۵۳۲۹۰۴۴۱۴ تماس بگیرند.
شش محور علمی همایش؛ از مخاطب‌شناسی دینی تا هوش مصنوعی و آینده رسانه
یادآور می‌شود، دومین همایش ملی «دین، فرهنگ و رسانه‌های نوین» با تأکید بر حوزه مخاطبان، بر اساس فراخوان منتشرشده، شش محور اصلی را در بر می‌گیرد که موضوعات نظری، فناورانه، حقوقی و اخلاقی مرتبط با مخاطبان رسانه‌های دینی را پوشش می‌دهد.
بر اساس پوستر منتشرشده از این همایش، «مبانی و رویکردهای نظری در مخاطب‌شناسی دینی رسانه‌ای» نخستین محور این رویداد است که به مبانی انسان‌شناختی و معرفت‌شناختی مخاطب در رسانه‌های نوین، هویت انسان دینی و انسان دیجیتال و مباحث فراانسان و پساانسان‌گرایی در عصر رسانه‌های نوین اختصاص دارد.
در محور «فناوری‌های نوین، هوش مصنوعی و مخاطب دینی» نیز نقش الگوریتم‌ها و هوش مصنوعی در مدیریت و شناخت مخاطب، شخصی‌سازی محتوای دینی و چالش‌های اخلاقی آن و تأثیر پلتفرم‌محوری بر معناشناسی پیام‌های دینی و فرهنگی بررسی می‌شود.
«حقوق مخاطب و حوزه بین‌الملل» از دیگر محورهای همایش است که مسئولیت رسانه در جلوگیری از افراط‌گرایی یا تحریف دینی، ابعاد حقوقی رسانه‌های نوین در جامعه دین‌مدار و چالش‌های هویت دینی در بستر رسانه‌های چندزبانه را در بر می‌گیرد.
همچنین در محور «اخلاق مخاطب در عصر رسانه‌های نوین»، موضوعاتی همچون مواجهه مخاطب دینی با اخبار جعلی و تشخیص حقیقت از باطل، افق‌های جدید تعلیم و تربیت اخلاقی و اخلاق مخاطب در مواجهه با بازنمایی‌های غیرواقعی از دین مورد توجه قرار گرفته است.
محور «مخاطب‌شناسی تطبیقی در رسانه‌های سنتی و نوین» نیز به بررسی الگوهای ارتباطی و تأثیر آن‌ها بر تربیت دینی مخاطب، مهاجرت مخاطبان از رسانه‌های سنتی به پلتفرم‌های نوین و ناپایداری وفاداری مخاطب و پیامدهای آن برای سیاست‌گذاری رسانه‌ای دینی می‌پردازد.
«دین، رسانه‌های هوشمند و آینده مخاطب» ششمین محور این رویداد است که موضوعاتی از جمله ربات‌ها و چت‌بات‌های دینی و چالش‌های مخاطب انسانی، مسئله «حضور واقعی» در تجربه مخاطب و نقش مخاطب به مثابه کنشگر اخلاقی خلاق در عصر پساتولید رسانه‌ای را شامل می‌شود.
نظر شما